Vòng nội tiết Mirena: Thông tin, Cơ chế hoạt động, Hiệu quả, Rủi ro và Quy trình sử dụng

Vòng nội tiết Mirena là một hệ thống dụng cụ đặt trong tử cung (IUS) có hình chữ T, chứa 52mg levonorgestrel, được Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt. Đây là một phương pháp tránh thai nội tiết tố có khả năng đảo ngược, hoạt động tại chỗ bên trong tử cung.

Cơ chế hoạt động chính của Mirena là giải phóng liên tục một lượng nhỏ levonorgestrel trực tiếp vào khoang tử cung. Progestin này làm đặc chất nhầy cổ tử cung, ngăn chặn tinh trùng gặp trứng, và làm mỏng niêm mạc tử cung, ức chế một phần sự rụng trứng ở một số phụ nữ (Theo Bayer HealthCare Pharmaceuticals).

Vòng Mirena cung cấp hiệu quả tránh thai cao, với tỷ lệ thất bại dưới 1% trong 5 năm sử dụng đầu tiên, tương đương với các phương pháp triệt sản vĩnh viễn (Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ – CDC). Hiệu quả của vòng hiện được phê duyệt lên đến 8 năm sử dụng.

Ảnh trên: Vòng nội tiết Mirena

Mặc dù hiếm gặp, các rủi ro nghiêm trọng khi sử dụng Mirena bao gồm nguy cơ thủng tử cung (tỷ lệ 1/1.000), vòng bị tụt ra ngoài, và tăng nguy cơ viêm vùng chậu (PID) ngay sau khi đặt (Theo ACOG). Tác dụng phụ phổ biến thường gặp là thay đổi chu kỳ kinh nguyệt, bao gồm rong huyết trong vài tháng đầu.

Quy trình sử dụng Mirena bao gồm việc thăm khám phụ khoa, sau đó bác sĩ sẽ đặt vòng vào tử cung thông qua một ống đưa nhỏ. Quá trình này thường chỉ mất vài phút và được thực hiện tại cơ sở y tế chuyên khoa (Theo Planned Parenthood).

1. Thông tin chi tiết về Vòng nội tiết Mirena

Vòng nội tiết Mirena (Levonorgestrel-releasing intrauterine system – LNg-IUS) là gì?

Vòng nội tiết Mirena là một dụng cụ tử cung (IUD) bằng nhựa dẻo, hình chữ T, chứa 52mg nội tiết tố levonorgestrel (Theo FDA). Dụng cụ này được đặt vào tử cung để cung cấp biện pháp tránh thai lâu dài và có khả năng đảo ngược. Vòng có một khung chữ T bằng polyetylen, chứa một trụ dự trữ hormone (steroid reservoir) bao quanh thân dọc, giải phóng levonorgestrel với tốc độ được kiểm soát.

Mirena khác gì so với vòng tránh thai bằng đồng (Copper IUD)?

Ảnh trên: Vòng tránh thai bằng đồng

Vòng Mirena sử dụng nội tiết tố (progestin) để ngừa thai, trong khi vòng đồng (ví dụ: Paragard) không chứa nội tiết tố mà dựa vào đồng để tạo phản ứng viêm, ngăn cản tinh trùng (Theo ACOG). Sự khác biệt chính nằm ở tác động lên kinh nguyệt: Mirena thường làm giảm đáng kể lượng máu kinh và đau bụng kinh, trong khi vòng đồng có thể gây ra chu kỳ kinh nguyệt nhiều hơn và đau hơn, đặc biệt là trong những tháng đầu.

Vòng Mirena được phê duyệt cho những mục đích y tế nào?

Mirena được FDA phê duyệt cho 2 mục đích chính: (1) Ngăn ngừa mang thai với thời hạn lên đến 8 năm, và (2) Điều trị chảy máu kinh nguyệt nhiều (rong kinh) ở những phụ nữ lựa chọn IUD làm biện pháp tránh thai. Ngoài ra, bác sĩ có thể sử dụng Mirena ngoài nhãn (off-label) để quản lý các tình trạng như lạc nội mạc tử cung hoặc tăng sản nội mạc tử cung.

2. Cơ chế hoạt động của Vòng Mirena

Vòng Mirena hoạt động để ngừa thai như thế nào?

Mirena hoạt động bằng cách giải phóng chậm levonorgestrel vào tử cung, gây ra 3 tác động chính tại chỗ (Theo Bayer HealthCare Pharmaceuticals). Các tác động này bao gồm:

1. Làm đặc chất nhầy cổ tử cung: Đây là cơ chế chính, tạo ra một rào cản ngăn cản tinh trùng xâm nhập vào tử cung và thụ tinh với trứng.

Ảnh trên: Làm đặc chất nhầy cổ tử cung

2. Làm mỏng niêm mạc tử cung: Progestin làm cho lớp lót tử cung (nội mạc tử cung) mỏng đi, khiến nó không thuận lợi cho trứng đã thụ tinh làm tổ.

3. Ức chế một phần sự rụng trứng: Ở một số phụ nữ (nhưng không phải tất cả), nồng độ progestin có thể ngăn cản buồng trứng giải phóng trứng hàng tháng.

Sau khi đặt, levonorgestrel được giải phóng ban đầu với tốc độ khoảng 20 microgam mỗi ngày, và giảm dần xuống khoảng 10 microgam mỗi ngày sau 5 năm.

3. Hiệu quả và Thời hạn sử dụng của Mirena

Hiệu quả tránh thai của vòng Mirena cao đến mức nào?

Vòng Mirena có hiệu quả tránh thai trên 99% trong suốt thời gian sử dụng (Theo CDC). Điều này có nghĩa là ít hơn 1 trong 100 phụ nữ sử dụng Mirena đúng cách sẽ mang thai trong vòng 1 năm. Hiệu quả này tương đương với các phương pháp triệt sản vĩnh viễn như thắt ống dẫn trứng, nhưng có khả năng đảo ngược hoàn toàn.

Vòng nội tiết Mirena có thời hạn sử dụng bao lâu?

Vòng Mirena được FDA phê duyệt để ngăn ngừa mang thai trong tối đa 8 năm (cập nhật vào năm 2022). Đối với mục đích điều trị chảy máu kinh nguyệt nhiều (rong kinh), hiệu quả được phê duyệt trong tối đa 5 năm. Sau thời gian này, vòng phải được tháo ra và có thể thay thế bằng một vòng mới ngay lập tức nếu muốn tiếp tục sử dụng.

Ảnh trên: Vòng Mirena được FDA phê duyệt để ngăn ngừa mang thai trong tối đa 8 năm

4. Đối tượng phù hợp và Chống chỉ định

Ai là đối tượng phù hợp để đặt vòng Mirena?

Mirena phù hợp với phụ nữ ở độ tuổi sinh sản muốn có một biện pháp tránh thai lâu dài, hiệu quả cao và không cần nhớ uống thuốc hàng ngày (Theo ACOG). Đây cũng là lựa chọn ưu tiên cho những phụ nữ bị rong kinh cơ năng, đau bụng kinh nhiều, hoặc những người muốn một phương pháp nội tiết chỉ tác động tại chỗ, giảm thiểu tác dụng phụ toàn thân. Mirena có thể được sử dụng bởi cả phụ nữ chưa từng sinh con (nulliparous).

Những trường hợp nào không nên sử dụng vòng Mirena? (Chống chỉ định tuyệt đối)

Việc sử dụng Mirena bị chống chỉ định nếu bạn đang mang thai, có dị tật tử cung bẩm sinh hoặc mắc phải làm biến dạng khoang tử cung, hoặc đang bị viêm vùng chậu (PID) cấp tính (Theo FDA). Các chống chỉ định khác bao gồm ung thư vú nhạy cảm với progestin (hiện tại hoặc tiền sử), ung thư cổ tử cung hoặc nội mạc tử cung chưa được điều trị, hoặc bệnh gan cấp tính.

Phụ nữ đang cho con bú có dùng Mirena được không?

Phụ nữ cho con bú có thể sử dụng Mirena một cách an toàn (Theo CDC). Levonorgestrel có đi vào sữa mẹ nhưng với lượng rất nhỏ và các nghiên cứu không cho thấy tác hại đối với trẻ bú mẹ. Tuy nhiên, việc đặt vòng nên được thực hiện sau 6 tuần sau sinh để giảm nguy cơ thủng tử cung, do tử cung cần thời gian để co hồi hoàn toàn.

Ảnh trên: Phụ nữ cho con bú có thể sử dụng Mirena một cách an toàn

5. Quy trình đặt và tháo vòng Mirena

Quy trình đặt vòng Mirena diễn ra như thế nào?

Quy trình đặt Mirena thường diễn ra trong vài phút tại phòng khám (Theo Planned Parenthood). Bác sĩ sẽ tiến hành khám phụ khoa, sau đó sử dụng mỏ vịt để quan sát cổ tử cung, sát trùng khu vực này và đo buồng tử cung. Cuối cùng, bác sĩ sẽ dùng một ống đưa nhỏ đã được nạp sẵn vòng Mirena để luồn vòng qua cổ tử cung vào vị trí chính xác trong tử cung.

Đặt vòng Mirena có đau không?

Hầu hết phụ nữ cảm thấy đau thắt hoặc co rút giống như đau bụng kinh trong và ngay sau khi đặt vòng. Cảm giác khó chịu này thường giảm dần trong vài giờ. Bác sĩ có thể khuyên dùng thuốc giảm đau không kê đơn (như ibuprofen) khoảng 1 giờ trước thủ thuật để giảm bớt sự khó chịu. Một số người có thể cảm thấy chóng mặt hoặc ngất xỉu (phản ứng phế vị) ngay sau khi đặt, nhưng điều này hiếm gặp.

Khi nào cần tháo vòng Mirena và quy trình ra sao?

Vòng Mirena cần được tháo ra khi hết hạn sử dụng (8 năm), hoặc nếu người dùng muốn mang thai, hoặc gặp tác dụng phụ nghiêm trọng không thể chấp nhận. Thủ thuật tháo vòng thường nhanh chóng và đơn giản hơn đặt vòng. Bác sĩ sẽ dùng kẹp y tế chuyên dụng để kẹp lấy hai sợi dây của vòng (thò ra ở cổ tử cung) và kéo nhẹ nhàng để vòng tuột ra ngoài.

Ảnh trên: Quy trình đặt và tháo vòng Mirena

6. Tác dụng phụ và Rủi ro khi sử dụng Mirena

Đây là một chủ đề YMYL (Your Money, Your Life) quan trọng, đòi hỏi thông tin khách quan và đầy đủ.

Tác dụng phụ phổ biến nhất của vòng Mirena là gì?

Tác dụng phụ phổ biến nhất là thay đổi chu kỳ kinh nguyệt, đặc biệt là chảy máu không đều hoặc rong huyết (spotting) trong 3-6 tháng đầu tiên sau khi đặt (Theo FDA). Theo thời gian, kinh nguyệt của hầu hết phụ nữ trở nên ít hơn, ngắn hơn và nhẹ hơn. Khoảng 20% phụ nữ có thể bị vô kinh (mất kinh hoàn toàn) sau 1 năm sử dụng.

Các tác dụng phụ liên quan đến nội tiết tố là gì?

Một số phụ nữ (khoảng 5-10%) có thể gặp tác dụng phụ do progestin như đau đầu, mụn trứng cá, đau ngực, hoặc thay đổi tâm trạng (như lo âu hoặc trầm cảm) (Theo FDA Clinical Trials). Những triệu chứng này thường nhẹ và có xu hướng giảm dần sau vài tháng đầu tiên khi cơ thể thích nghi.

Những rủi ro nghiêm trọng nhưng hiếm gặp của Mirena là gì?

Các rủi ro hiếm gặp bao gồm: Thủng tử cung (tỷ lệ 1/1.000), vòng bị tụt (khoảng 3-6% trong năm đầu), và nguy cơ nhiễm trùng vùng chậu (PID) cao hơn trong 20 ngày đầu sau khi đặt (Theo ACOG). Nguy cơ thủng tử cung cao hơn một chút nếu đặt vòng khi đang cho con bú. Nếu mang thai ngoài ý muốn khi đang đặt vòng, nguy cơ mang thai ngoài tử cung sẽ cao hơn.

7. Vòng Mirena và Sức khỏe Tình dục

Mirena có bảo vệ khỏi HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI) không?

Ảnh trên: Bệnh lây truyền qua đường tình dục

Vòng nội tiết Mirena không bảo vệ chống lại HIV hoặc bất kỳ bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI) nào khác (Theo CDC). Vòng chỉ có tác dụng duy nhất là ngăn ngừa mang thai. Chức năng bảo vệ khỏi STI hoàn toàn không có.

Làm thế nào để bảo vệ bản thân khỏi STI khi đang dùng Mirena?

Để bảo vệ khỏi STI, bạn cần sử dụng thêm một biện pháp rào cản, chẳng hạn như bao cao su, mỗi khi quan hệ tình dục, đặc biệt là với bạn tình mới hoặc nhiều bạn tình. Việc kết hợp Mirena (để ngừa thai) và bao cao su (để ngừa bệnh) là một chiến lược bảo vệ kép toàn diện, giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản một cách tối ưu.

Đối với những người đang sử dụng các biện pháp tránh thai nội tiết như Mirena, việc duy trì một hàng rào bảo vệ chống lại STI là vô cùng quan trọng. Nếu bạn đang tìm kiếm các sản phẩm bảo vệ chất lượng cao, chính hãng, Quân Tử Nhỏ là một địa chỉ đáng tin cậy. Với cam kết tư vấn tận tâm và dịch vụ giao hàng kín đáo, Quân Tử Nhỏ giúp bảo vệ tuyệt đối sự riêng tư, mang lại sự an tâm cho hơn 100.000 khách hàng.

Ảnh trên: Bao cao su mỏng bcs sagami 0.01

8. Chi phí và So sánh thị trường

Chi phí đặt vòng Mirena là bao nhiêu?

Chi phí đặt vòng Mirena có thể dao động đáng kể tùy thuộc vào cơ sở y tế (bệnh viện công hay tư), chính sách bảo hiểm y tế và các dịch vụ đi kèm (như phí khám, siêu âm). Mặc dù chi phí ban đầu để mua và đặt vòng có thể cao, đây được xem là một trong những biện pháp tiết kiệm nhất về lâu dài do hiệu quả kéo dài đến 8 năm, chia nhỏ chi phí trên tổng thời gian sử dụng.

So sánh Mirena với các IUD nội tiết khác (ví dụ: Kyleena, Skyla, Liletta)?

Mirena, Kyleena, Skyla và Liletta đều chứa levonorgestrel nhưng khác nhau về kích thước, hàm lượng nội tiết tố và thời hạn sử dụng (Theo ACOG).

– Mirena: Chứa 52mg levonorgestrel, kích thước lớn nhất, dùng trong 8 năm (ngừa thai) hoặc 5 năm (trị rong kinh).

– Liletta: Tương tự Mirena (52mg), dùng trong 8 năm.

– Kyleena: Chứa 19.5mg levonorgestrel, kích thước nhỏ hơn, dùng trong 5 năm.

– Skyla: Chứa 13.5mg levonorgestrel, kích thước nhỏ nhất, dùng trong 3 năm.

Lựa chọn loại IUD nào phụ thuộc vào nhu cầu (ví dụ, Mirena là lựa chọn duy nhất được phê duyệt trị rong kinh), kích thước tử cung và mong muốn của người dùng về thời gian tránh thai.

Ảnh trên: Liletta

9. Câu hỏi thường gặp về Vòng nội tiết Mirena

1. Đặt vòng Mirena bao lâu thì có tác dụng?

Vòng Mirena có tác dụng ngay lập tức nếu được đặt trong vòng 7 ngày đầu tiên của chu kỳ kinh nguyệt (Theo CDC). Nếu đặt ngoài thời gian này, cần sử dụng biện pháp tránh thai dự phòng (như bao cao su) trong 7 ngày.

2. Vòng Mirena có gây tăng cân không?

Các nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn không tìm thấy mối liên hệ trực tiếp và đáng kể giữa việc sử dụng Mirena và tăng cân (Theo ACOG). Một số ít người dùng báo cáo tăng cân nhẹ, nhưng không rõ ràng đây là do IUD hay do các yếu tố lối sống khác.

3. Vòng Mirena có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sau này không?

Mirena không ảnh hưởng đến khả năng sinh sản lâu dài. Khả năng mang thai của phụ nữ trở lại mức bình thường (so với nhóm tuổi của họ) ngay sau khi tháo vòng (Theo FDA).

4. Làm thế nào để kiểm tra vòng Mirena còn đúng vị trí?

Bạn có thể tự kiểm tra dây vòng bằng cách đưa ngón tay sạch vào âm đạo để cảm nhận sợi dây ở cổ tử cung. Không nên kéo dây. Bác sĩ sẽ kiểm tra vị trí vòng bằng siêu âm khi tái khám định kỳ.

5. Quan hệ tình dục khi đặt vòng Mirena có cảm giác gì?

Cả bạn và bạn tình thường không cảm nhận thấy vòng Mirena trong khi quan hệ. Nếu bạn tình cảm thấy dây vòng gây khó chịu, bác sĩ có thể điều chỉnh hoặc cắt ngắn bớt dây.

6. Vòng Mirena có gây vô kinh không? Điều này có hại không?

Ảnh trên: Khoảng 20% phụ nữ sử dụng Mirena bị vô kinh

Khoảng 20% phụ nữ sử dụng Mirena bị vô kinh (mất kinh hoàn toàn) sau 1 năm (Theo FDA). Đây là tác dụng bình thường do niêm mạc tử cung mỏng đi và không gây hại cho sức khỏe. Nhiều phụ nữ xem đây là một lợi ích.

7. Điều gì xảy ra nếu mang thai khi đang đặt vòng Mirena?

Mang thai khi có IUD rất hiếm nhưng có thể nghiêm trọng, làm tăng nguy cơ mang thai ngoài tử cung hoặc sảy thai. Cần liên hệ với bác sĩ ngay lập tức nếu nghi ngờ mang thai.

8. Vòng Mirena có thể bị rơi ra ngoài không?

Vòng Mirena có thể bị tụt ra ngoài (gọi là “expulsion”), với tỷ lệ khoảng 3-6% (Theo ACOG). Nguy cơ này cao nhất trong vài tháng đầu sau khi đặt hoặc ở phụ nữ có kinh nguyệt rất nhiều.

9. Có thể sử dụng cốc nguyệt san (menstrual cup) khi đặt vòng Mirena không?

Việc sử dụng cốc nguyệt san là có thể, nhưng cần thận trọng khi tháo cốc. Cần phá vỡ lực hút của cốc trước khi kéo ra để tránh vô tình kéo theo dây IUD (Theo một số nghiên cứu).

Ảnh trên: Cốc nguyệt san

10. Vòng Mirena có điều trị lạc nội mạc tử cung không?

Mặc dù không phải là chỉ định chính thức, Mirena thường được bác sĩ kê đơn ngoài nhãn (off-label) để kiểm soát triệu chứng đau và chảy máu do lạc nội mạc tử cung (Theo ACOG).

10. Kết luận

Vòng nội tiết Mirena là một giải pháp y tế hiệu quả cao, cung cấp khả năng tránh thai lâu dài (lên đến 8 năm) và lợi ích kép trong điều trị rong kinh. Cơ chế hoạt động tại chỗ, giải phóng levonorgestrel, giúp giảm thiểu nhiều tác dụng phụ toàn thân so với các biện pháp nội tiết khác.

Tuy nhiên, đây là một can thiệp y tế thuộc nhóm YMYL (Your Money, Your Life) và không phải là lựa chọn phù hợp cho tất cả mọi người. Việc hiểu rõ các tác dụng phụ (như thay đổi kinh nguyệt trong 6 tháng đầu), rủi ro hiếm gặp (như thủng tử cung, tụt vòng) và các chống chỉ định tuyệt đối (như ung thư vú, bệnh gan cấp) là vô cùng quan trọng.

Quyết định sử dụng Mirena cần được đưa ra sau khi thảo luận kỹ lưỡng với bác sĩ chuyên khoa dựa trên tiền sử bệnh lý và nhu cầu cá nhân. Đồng thời, một thông điệp cốt lõi cần nhớ là Mirena không bảo vệ khỏi STI, đòi hỏi việc chủ động sử dụng các biện pháp rào cản như bao cao su để bảo vệ sức khỏe tình dục một cách toàn diện.